Chazara briseis w Chęcinach

ODPOWIEDZ
Awatar użytkownika
PawełB
Posty: 1710
Rejestracja: 05 kwietnia 2007, 16:15 - czw
Specjalność: Rhopalocera
profil zainteresowan: Foto
Lokalizacja: Warszawa
Has thanked: 1 time
Been thanked: 6 times

Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: PawełB »

Uczestnicy (*) mogli podziwiać ślady po ostatnim stanowisko bryzeidy w Polsce :-). Ostatnie motyle fotografowałem na tym dużym "placu" pod kamieniołomem, gdzie właśnie stoi teraz Centrum Edukacji Geologicznej. Ale okoliczne zbocza trzeba przyznać dobrze się miewają, oczyszczone je z zakrzaczeń, dalej prowadzony jest wypas owiec (rozmawiałem kiedyś ze spotkaną osobą z centrum edukacji)

* - Walnego Zjazdu PTE w Chęcinach https://www.entomo.pl/forum/viewtopic.php?f=1&t=46402
Awatar użytkownika
Jacek Kurzawa
Posty: 9826
Rejestracja: 02 lutego 2004, 19:35 - pn
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
profil zainteresowan: Muzyka informatyka makrofotografia
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
Has thanked: 43 times
Been thanked: 18 times
Kontakt:

Re: Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Entomologicznego - 8-11 wrzesień 2022 - Chęciny ad Kielce

Post autor: Jacek Kurzawa »

Dokładnie, zawsze jak widzę ten budynek to mam przed oczami pola macierzanek i latające licznie motyle w tym S.briseis. Dokładnie w tym miejscu, latały przy drodze a także na skarpach, obecnie za budynkiem. I tak skończyło się ostatnie stanowisko motyla w Polsce. O ile mi dobrze wiadomo, to wraz z postawieniem tego budynku gatunek ten zniknął z mapy Polski czyli jego ostatnie stanowisko występowania w Polsce zostało zniszczone. Być może nie bezpowrotnie, ale to jest inny problem.

To jest cały zasób na lepidoptera.eu https://lepidoptera.eu/observations/spe ... X-XXX/X/46

W Monografii Krzywickiego (1982) (maszynopis) są jeszcze zdjęcia z Kazimierza Dolny (dokładnie "Kazimierz n. Wisłą"). Gatunek ten występował także w Sulejowie (inf Z. Śliwiński), gdzie wyginął wskutek zalesienia terenu. Bywałem tam kilkukrotnie. Była tam L.bellargus, ale ten gatunek zanikł po utworzeniu wysypiska śmieci w wielkim zagłębieniu terenu. Być może jednak jeszcze tam gdzieś występuje..... No i te nieszczęsne Chęciny - ostały się najdłużej.
Awatar użytkownika
PawełB
Posty: 1710
Rejestracja: 05 kwietnia 2007, 16:15 - czw
Specjalność: Rhopalocera
profil zainteresowan: Foto
Lokalizacja: Warszawa
Has thanked: 1 time
Been thanked: 6 times

Re: Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Entomologicznego - 8-11 wrzesień 2022 - Chęciny ad Kielce

Post autor: PawełB »

Ale wiesz Jacku, mam wrażenie że bryzeida znikła tam już wcześniej, bo w pewnym momencie powstało na tym placu boisko/klepisko już bez tej roślinności. I już wtedy jej nie widziałem, choć może po prostu na nią nie trafiłem, moze jeszcze gdzieś utrzymywała się na zboczach.....Centrum pojawiło się parę lat potem.


P.S. Jest wogóle jakaś konkretna data ostatniej obserwacji???? Ja niestety nie pamiętam kiedy to zdjęcie robiiłem ale jest na slajdzie, a na cyfrowy aparat przeszedłem w 2005-06. Już wtedy jej nie było
Awatar użytkownika
Jacek Kurzawa
Posty: 9826
Rejestracja: 02 lutego 2004, 19:35 - pn
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
profil zainteresowan: Muzyka informatyka makrofotografia
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
Has thanked: 43 times
Been thanked: 18 times
Kontakt:

Re: Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Entomologicznego - 8-11 wrzesień 2022 - Chęciny ad Kielce

Post autor: Jacek Kurzawa »

Byłem tam kilka razy. Samo wyginięcie gatunku prawdopodobnie miało miejsce wcześniej. Ciekawe, kiedy widziano ostatniego osobnika S.briseis w Chęcinach. Za pomocą forum i telefonów, można z dość dużą dokładnością ustalić okres z brakiem jego obserwacji na tym terenie.

Podzieliłem wątek, bo piszemy o motylu a nie o Żjeździe PTE
Awatar użytkownika
PawełB
Posty: 1710
Rejestracja: 05 kwietnia 2007, 16:15 - czw
Specjalność: Rhopalocera
profil zainteresowan: Foto
Lokalizacja: Warszawa
Has thanked: 1 time
Been thanked: 6 times

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: PawełB »

przy okazji wyświetlił się inny watek z moim news o budowie centrum :-)
https://www.entomo.pl/forum/viewtopic.php?f=132&t=16498

Budowa centrum ruszyła w 2014, a wiec wtedy gdy już bryzeidy tam nie było.......
Awatar użytkownika
Marek Wanat
Posty: 619
Rejestracja: 05 października 2007, 10:59 - pt
UTM: XS36
Specjalność: ryjkowce
Lokalizacja: Wrocław
Been thanked: 12 times

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Marek Wanat »

DSCN0929.JPG
Przejrzano 2581 razy
Górę Rzepkę znam dobrze, przez wiele lat spędzaliśmy kiedyś z żoną i (poprzednim) psem kawałki urlopu na fantastycznej kwaterze jakiś 1 km w prostej linii od niej, a budynek stacji UW powstawał niejako na moich oczach. Głównym powodem wyboru tej lokalizacji na "aktywny wypoczynek" był Coniocleonus cicatricosus, który ma tam jedno z 2 współczesnych polskich stanowisk. Ryjkowca nie znalazłem, w końcu Marek Bidas się zlitował i podzielił się jednym ze złowionych tam okazów :lol: Ale eksplorację chęcińskich kseroterm, a przy okazji i szeroko rozumianych Gór Świętokrzyskich oraz Lasów Suchedniowskich, wspominam z wielkim sentymentem.
Ponieważ wątek o bryzeidzie to głównie historia, wrzucam kilka zdjęć Góry Rzepki z 2012 roku, a więc przed powstaniem budynku UW. Tuż przed, bo na pierwszym zdjęciu widać już taśmy związane z pomiarami pod budowę. Jak widać budynek powstał dokładnie na miejscu boiska i już wtedy zupełnie nie wyglądało to na biotop bryzeidy. Słyszałem zresztą, że boisko powstało na zasypanym składowisku zużytych opon, ale za rzetelność tej informacji nie mogę ręczyć, tu już powinny się wypowiedzieć osoby, które odwiedzały to miejsce w XX wieku.
Załączniki
DSCN0807.JPG
Przejrzano 2581 razy
DSCN0809.JPG
Przejrzano 2581 razy
DSCN0817.JPG
Przejrzano 2581 razy
DSCN0803.JPG
Przejrzano 2581 razy
Awatar użytkownika
Jacek Kurzawa
Posty: 9826
Rejestracja: 02 lutego 2004, 19:35 - pn
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
profil zainteresowan: Muzyka informatyka makrofotografia
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
Has thanked: 43 times
Been thanked: 18 times
Kontakt:

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Jacek Kurzawa »

Być może było tak, że już podczas budowy Centrum nie było tam Ch.briseis. Jest takie opracowanie "Przeniesienie gatunków chronionych z terenu inwestycji Europejskiego Centrum Edukacji Geologicznej w Chęcinach". z 2013, co wskazuje, że jakieś gatunki chronione były przesiedlane, ale nie wiadomo które. Może Ch.briseis.

Na tym pierwszym zdjęciu Marka Wanata dobrze widać, jak wyglądało stanowisko i gdzie rosły trawy. Pamiętam, że najwięcej osobników gromadziło się równym terenie wokół boiska, tam gdzie stoją samochody. Dodatkowo na innym zdjęciu zaznaczyłem miejsca, gdzie rosły trawy i przy niej na macierzankach gatunek ten był w sumie liczny, w każdym razie łatwy do spotkania.

Na ostatnim zdjęciu widać, że nie tylko sam budynek, ale cała okolica została przekształcona. Z kolei na zdjęciu w tym wątku
https://www.entomo.pl/forum/styles/subs ... target.gif
widać jak hałdami żwiru zasypano miejsce występowania gatunku.
Załączniki
Strzałkami zaznacczyłem miejsca występowania Ch.briseis
Strzałkami zaznacczyłem miejsca występowania Ch.briseis
Przejrzano 2537 razy
Centrum Checiny 2017 JK.jpg
Przejrzano 2537 razy
Original image recording time:
2017:05:16 11:58:42
Image taken on:
16 maja 2017, 09:58 - wt
Focus length:
60 mm
Shutter speed:
1/500 Sec
F-number:
f/7.1
ISO speed rating:
200
Camera-model:
DMC-GH4
Awatar użytkownika
Rafał Celadyn
Posty: 7559
Rejestracja: 18 czerwca 2007, 17:13 - pn
UTM: CA-95
Lokalizacja: Młoszowa
Has thanked: 11 times
Been thanked: 9 times
Kontakt:

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Rafał Celadyn »

...bryzeisa w Chęcinach najwięcej widziałem w 1992 w bezpośredniej okolicy zamku ,pamiętam ze była tam wtedy łaczka obok i latały również myrmidone ....Z Felkiem spaliśmy w namiocie nad kamieniołomem i z tego co pamiętam jak szliśmy rano w stronę zamku nie widzieliśmy na dole ani jednego okazu...już wtedy było mocno rozjeżdżone przez motocrosowców...
:papa:
Rafał
Tomasz Blaik
Posty: 729
Rejestracja: 22 stycznia 2009, 20:00 - czw
UTM: XR86
Specjalność: Depressariidae
Lokalizacja: Pielgrzymów/Góry Opawskie
Been thanked: 2 times

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Tomasz Blaik »

W 2003 r. obserwowany byl nielicznie, jeśli dobrze pamiętam mniej więcej w miejscu ze zdjęć 1 i 3 Marka Wanata.
Awatar użytkownika
Jacek Kurzawa
Posty: 9826
Rejestracja: 02 lutego 2004, 19:35 - pn
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
profil zainteresowan: Muzyka informatyka makrofotografia
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
Has thanked: 43 times
Been thanked: 18 times
Kontakt:

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Jacek Kurzawa »

Rafał Celadyn pisze: w bezpośredniej okolicy zamku ,pamiętam ze była tam wtedy łaczka obok i latały również myrmidone ....
Tak jest, na południowej stronie na łąkach kręciły się C.myrmidone i tam był również Ch.briseis. Jego występowanie było dość rozciągnięte, więc sama budowa Centrum w sumie nie odegrałaby kluczowej roli w zaniku tego gatunku na całym terenie, jedynie w tej części przy kamieniołomie. Ch.briseis był też po drodze do kamieniołomu, czyli generalnie z tego co pamiętam, co najmniej w dwóch lokalizacjach.
Awatar użytkownika
Jacek Kurzawa
Posty: 9826
Rejestracja: 02 lutego 2004, 19:35 - pn
UTM: DC30
Specjalność: Cerambycidae
profil zainteresowan: Muzyka informatyka makrofotografia
Lokalizacja: Tomaszów Mazowiecki
Has thanked: 43 times
Been thanked: 18 times
Kontakt:

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Jacek Kurzawa »

Właśnie rozmawiałem z osobą, która obserwowała Ch.briseis w Kazimierzu Dln. w 1992 r. - dwa osobniki (zlatane, siadające na kwiatach). To byłaby ostatnia obserwacja... ? Potem były imprezy masowe w kamieniołomie i teren został zdewastowany do tego stopnia, że nawet bellargus się wycofał. Czy ktoś widział Ch.briseis w Kazimierzu po 1992?
Berni
Posty: 80
Rejestracja: 30 sierpnia 2016, 11:51 - wt
UTM: CA25
Been thanked: 2 times

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Berni »

czy te stanowiska leżą w obrębie rezerwatu przyrody ,,Góra Zelejowa" ? :? bardzo to przykre że już go nie ma :(
och te cholerne inwestycje :wlosy: nóż w kieszeni się otwiera
Przestrojnik
Posty: 294
Rejestracja: 18 lutego 2014, 18:02 - wt
Been thanked: 1 time

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: Przestrojnik »

Cześć,
Porządkuje zbiór motyli dla Egzotarium w Sosnowcu, Paweł B. z forum pomógł mi sporo w potwierdzeniu i identyfikacji. Sporo rzadkich motyli w tej kolekcji jest i jest i C. briseis dokładnie z lokalizacji o której mowa w tym wątku, a gdzie obecnie stoi Centrum Edukacji Geologicznej...

Trafiłem więc na ten wątek szukając informacji i ciekawostek.

Ktoś zna / znał J. Grzech? Okaz pochodzi z jego zbioru z 1994 roku. Nie będę nikogo moralizował, itp. Chodzi mi o poznanie historii. Jestem jej ciekaw. Bo zbiór jest naprawdę "solidny" w rodzime gatunki. A nawet strzępek informacji może rzuci światło aby prześledzić losy kolekcji.

W gablotach przewija się wiele znanych nazwisk związanych z entomologią (od Krzywickiego począwszy), darczyńca był nowym najemcą mieszkania w Sosnowcu i chciał pozostać anonimowy, gabloty leżały w piwnicy po poprzednim właścicielu, nowy właściciel nie wiedział co z nimi zrobić i zostawił je w Egzotarium.

Kojarzy ktoś D. Hartwig?
Załączniki
20260205_205619.jpg
Przejrzano 558 razy
Original image recording time:
2026:02:05 20:56:19
Image taken on:
05 lutego 2026, 19:56 - czw
20260205_205605.jpg
Przejrzano 558 razy
Original image recording time:
2026:02:05 20:56:05
Image taken on:
05 lutego 2026, 19:56 - czw
Awatar użytkownika
PawełB
Posty: 1710
Rejestracja: 05 kwietnia 2007, 16:15 - czw
Specjalność: Rhopalocera
profil zainteresowan: Foto
Lokalizacja: Warszawa
Has thanked: 1 time
Been thanked: 6 times

Re: Chazara briseis w Chęcinach

Post autor: PawełB »

No właśnie jak mówiłem Przestrojnikowi, to typowy los wielu kolekcji, lata zbierania, a dla innych to śmieć bez wartości trzymany w piwnicy bo zajmuje dużo miejsca, Całe szczęście że znalzca nie wyrzucił tego na śmietnik, tylko przekazał w dobre ręce (Muzeum).

Wydaje mi sie ze w tej ciekawej kolekcji było sporo okazów z wymiany pomiedzy zbieraczami w PL, widać że bywali też na wycieczkach we Francji, Jugosławii, Bułgarii, bo jest trochę okazów stamtąd. Warto by chyba pociągnać ten wątek tam gdzie wklejałeś fotki z kolekcji, moze ktoś kojarzy te nazwiska, i co sie z nimi działo.

No i nie ma co moralizować, bo Bryzeida trafiła na listę chronionych gatunków dopiero w 2001 roku, w praktyce juz po wyginięciu....Myśłę że w latach 80-90 każdy kto gromadził okazy z Polski miał tego motyla, stanawisko było znane , łatwo dostępne i dosyć silne. Trudno dziś rozstrzygnąć czy wyłapywanie okazów miało wpływ na wyginiecie, bo generalnei wszyscy zauważyliśmy niekorzystny wpływ przekształceń środowiska. Tu i w innych miejscach występowania.
ODPOWIEDZ

Wróć do „Aktualne obserwacje terenowe”