Polskie Forum Entomologiczne

Mamy już marzec, więc czas najwyższy na taki wątek, prawda?

Zacznę delikatnie:
W końcu zeszłego roku i na początku obecnego uzyskałem 3 exx. Hemaris fuciformis ze słowackich poczwarek.
I ciekawostka z tym związana: pierwszy motyl wykluł się z poczwarki nie przemrażanej, która zapodziała mi się w terrarium, a pozostałe 2 wylazły z poczwarek hibernowanych na mojej działce.

I pocisnę deczko mocniej:
Drogą hodowli udało mi się uzyskać 1 ex. Theretra alecto!
Materiał wyjściowy pochodził z greckiej wyspy Kos. Poczwarka rzecz jasna nie była przemrażana.

Pierwszy tegoroczny zawisak na moim działkowym ekranie: wieczernik lipowiec.

u Mnie wczoraj na ekranie również pierwszy zawisak i też lipowiec , zobaczymy co będzie dzis

Z kolei na mojej działce (UTM-DC81) na słupie od tarasu kopulująca parka Laothoe populi. Jak widać, zimno im chyba specjalnie nie zaszkodziło.

takiego osobnika L. populi uzyskałem z hodowli od jaj pozyskanych od samicy złowionej na mojej działce w zeszłym roku, hodowla przebiegała w warunkach domowych, poszwarki zimowały w ziemi na zewnątrz

Pod koniec zeszłego tygodnia świecąc w Puszczy Białowieskiej z Grzesiem "Biskupem" liczyliśmy na przylot Laothoe amurensis. Niestety, zamiast niego doczekaliśmy się jedynie 2 sztuk Sphinx pinastri.
A za to na swej warszawskiej działce w tym roku odnotowałem obecność 3 gatunków zawisaków: oprócz pokazanego powyżej Mimas tiliae (do tego momentu zaobserwowałem 5 exx.) trafił się też pojedynczy Deilephila elpenor oraz Smerinthus ocellatus - w przeciągu dwóch ostatnich nocy 3 bardzo dorodne samce.

Piątek Wojciech pisze:takiego osobnika L. populi uzyskałem z hodowli od jaj pozyskanych od samicy złowionej na mojej działce w zeszłym roku, hodowla przebiegała w warunkach domowych, poszwarki zimowały w ziemi na zewnątrz

doczekałem się podobnego egzemplarza dzisiaj, także samica,jutro wrzucę fotkę, bo już ciemno na dworze

już 3 wilczomleczyk w tym sezonie

ktoś wie czy samiec/samica?

czym karmić ? surfinia może być czy on nie pobiera pokarmu ?

Pobiera nektar... literatura podaje np. mydlnicę lekarską, żmijowiec pospolity, wiesiołek i wiciokrzew.
Warto spróbować z surfiniami

Przestrojnik pisze:już 3 wilczomleczyk w tym sezonie

ktoś wie czy samiec/samica?

czym karmić ? surfinia może być czy on nie pobiera pokarmu ?

Czy zbierałeś stadia preimaginalne w tym sezonie? Jeśli tak to Ok, można tak powiedzieć.
Jeśli zaś materiał do hodowli pochodził z lat wcześniejszych, Twoje motyle powinny być opisane datą zebrania tego stadium, np: ex l Euphorbia cyparisssias, 10 IX 2016, a data wylęgu imago jest tu drugorzędna i nie ma znaczenia. Ważna jest tylko data zebrania materiału do hodowli i podanie stadium rozwojowego owada.
Piszę to w kontekście wprowadzania rekordów na stronę Motyle Europy, ponieważ widzę tam właśnie podobne kwiatki...

Ten post dotyczy całego wątku...

Dokładnie tak. Ważna jest data zbioru - ten dzień, kiedy zostało spotkane X-stadium. Pojawienie się imagines jest tylko dodatkowym potwierdzeniem oznaczenia, jaki to gatunek, choć i bez tego najczęsciej wiadomo. Może więc być sytuacja:
3.06.2016, Topiło - młoda larwa na liściu osiki
4.05.2017 - L.tremulae imagines ex.l. det. Kowalski, 2017 (jak widać tu miejsce wylęgu nie ma znaczenia).

Niepoprawnie moglibyśmy miec taką informację: "4.05.2017. Warszawa, Laothoe tremulae ex.l., det.Kowalski J." - prawda, że wyszła (niebezpieczna) głupota? (bo akurat nasz hipotetyczny Kowalski mieszka w Warszawie)

Zawisaki z wczorajszej nocy

Puszcza Kampinoska
27-05-2017 DC99
Mimas tiliae

Ładniej wygląda na trawie, niż na szpilce.

Przez kilka lat mojego działkowego świecenia zawisaka tawulca zwabiłem do ekranu jedynie 2 razy. A w nocy 10/11 czerwca stało się to po raz trzeci!
Poza tym standard: wciąż nalatują: wieczernik lipowiec i gryzuń półpawik, a od kilku dni także zmiechrznik gładysz.

No to muszę się pochwalić Po raz pierwszy w tym roku eksperymentuję ze świeceniem, a prowizorka pełna ale póki co efekty przerastają moje oczekiwania W nocy z 17/18 VI najpierw dwa gładysze, później półpawik, a 23 VI borowiec, gładysz, tawulec... A rano na ścianie bloku topolowiec. Samica, która zniosła mi 43 jaja .
Zwłaszcza z tawulca jestem happy, bo ledwo zacząłem, a jest !!!
A pytanie odnośnie jajek topolowca - po jakim czasie ewentualnie coś się wykluje ?
Pozdrawiam

A ja siedzę w domu i wieczorami zawisaki same do mnie trafiają. To znaczy znosi je moja kocica Od popołudnia już czatuje w kępie floksów, bo wie że w końcu przylecą. No i zaczyna się polowanie. Codziennie dwa-trzy borowce, a i topolowiec i półpawik się trafił. Szkoda mi motyli i muszę kocicę zamykać w domu na siłę. Na szczęście sporo złapanych przez nią i przyniesionych do domu jest w świetnym stanie i można je wypuścić...

Wczorajszej nocy (2/3 VIII 2017) mój działkowy ekran odwiedził dotąd tu nie notowany Deilephila porcellus.
Jest to ósmy gatunek Sphingidae wykazany przez mnie na Rakowcu.

Obrodziło mi w tym roku wilczomleczkiem na działce - dziś bez większego wysiłku naliczyłam na wilczomleczu sosnce z dziesięć gąsienic w stadiach mniej więcej od L2 do L4.

sorry za jakość zdjęcia, ale z braku normalnego aparatu strzelane telefonem

A to ciekawostka!
Wychodzi na to Aneto, że tego samego dnia rozglądaliśmy się za gąsienicami zmrocznika wilczomleczka - Ty w swojej okolicy, a ja tam, gdzie od lat go spotykam, czyli na przytorzach w pobliżu przystanku kolejowego Warszawa Choszczówka.
Różnica polega na tym, że Ty możesz się pochwalić sukcesem, a ja totalną klęską! Nie znalazłem bowiem nawet śladu po H. euphorbiae. Może dlatego, że służby kolejowe dbają o nasypy, co przejawia się ustawicznym ich poprawianiem przy użyciu ciężkiego sprzętu?
Przeszedłem się więc wzdłuż pobliskiej ulicy zerkając na bzowy żywopłot.
Efekt na fotce poniżej.

Mam na podwórku krzaczek kaliny (jakaś ozdobna odmiana), a na nim około 20 gąsienic Sphinx ligustri. Żona chciała to wczoraj wytruć, ale wcześniej mi pokazała "te szkodniki co kalinę jej zjadają". Choć niechętnie i musiałem ją mocno przekonywać, darowała im życie. Żerują więc sobie dalej i niebawem znikną gdzieś w glebie. Ciekaw jestem przyszłorocznej wiosny, ile ich tu będzie fruwać. Sądzę że takich krzewów kalin, bzów itp jest sporo w okolicy i pewnie są na nich gąsienice.

Wczoraj, okolice Zawoi (Małopolskie).
Pomimo zimnej nocy dwa osobniki zawisaka powojowca na przydomowych floksach.

Poniżej kilka zdjęć tego zawisaka z końca lipca. Fotografowane nocą na albicji (Albizia julibrissin) z podrodziny mimozowych, u podnóża Velebitu.

dzisiaj pojawiają się pierwsze motyle z hodowli gąsienic zebranych kilkanaście dni temu - Jawornik Stary EA 14

Ciąg dalszy moich tegorocznych działkowo-zawisakowych zaskoczeń:
Kilka dni temu naleciał na mój ekran Deilephila porcellus, a w nocy z 9 na 10 sierpnia pojawił się Sphinx pinastri stając się 9-tym gatunkiem Sphingidae wykazanym z Rakowca!
Niby nic ciekawego, a jednak!
To przecież miasto, a dokładniej: miejskie ogródki działkowe, w których sosna czy świerk to pojedyncze, rozproszone i rzadko występujące drzewka. Zawisakowi borowcowi to jednak wystarczyło. No, chyba, że mamy do czynienia ze zwiadowcą, który podczas oblatywania/zdobywania nowych terenów skusił się na odpoczynek przy lampie.

Wujek Adam pisze:To przecież miasto, a dokładniej: miejskie ogródki działkowe, w których sosna czy świerk to pojedyncze, rozproszone i rzadko występujące drzewka.

Ale o rzut beretem masz radziecki cmentarz z parkiem z mnóstwem iglaków. Nie są to co prawda gatunki rodzime, ale zawisakowi prawdopodobnie to nie przeszkadza.

w utm CA34 - tydzień temu kolega znalazł gąsienice trupiej główki , ma ją w domu w wiaderku zakopała się w ziemię następnego dnia
motyl bedzie we wrześniu

Marek Wełnicki pisze:

Wujek Adam pisze:To przecież miasto, a dokładniej: miejskie ogródki działkowe, w których sosna czy świerk to pojedyncze, rozproszone i rzadko występujące drzewka.

Ale o rzut beretem masz radziecki cmentarz z parkiem z mnóstwem iglaków. Nie są to co prawda gatunki rodzime, ale zawisakowi prawdopodobnie to nie przeszkadza.

To rzecz jasna nie jest wykluczone Marku, ale fakt pozostaje faktem, że do mojej obserwacji z nocy 9/10 VIII br. nikt jeszcze na Rakowcu zawisaka borowca nie odnotował.

Wreszcie do mego działkowego ekranu zawitał Hyles gallii.
I tu też jest ciekawostka: ciekawe gdzie i na czym ten zawisak rozwija się w mojej okolicy? Potencjalnych roślin żywicielskich nie jest tu zbyt wiele, a ja nigdy nie znalazłem gąsienicy, choć nie raz szukałem. A zmrocznik przytuliak ma tu najwyraźniej optymalne warunki rozwojowe, bowiem spotykane przez mnie imagines są na ogół dorodne lub bardzo dorodne!

I jeszcze słów parę o pojmanej przez mnie i pokazanej w tym wątku gąsienicy Sphinx ligustri:
Od 4 sierpnia znacznie urosła, a minionej nocy postanowiła zmienić kolor! Nie przeszła wylinki, po prostu zjaśniała i nabawiła się jakiejś takiej sinoróżowej barwy w części grzbietowej. Wiem, że przed przepoczwarczeniem tak się zdarza, ale ona ciągle żeruje. Czy aby nie jest chora?

na czym ten zawisak rozwija się w mojej okolicy?

Poza przytulią, będącą główną rośliną pokarmową, wymienia się też wierzbownicę, fuksję, a także babkę (Plantago major), i ta być może jest u Ciebie podstawowym pokarmem gąsienic.

Czy aby nie jest chora?

Raczej nie. Gąsienice wielu gatunków motyli zmieniają ubarwienie przed przepoczwarczeniem, zwykle na dzień, dwa przed końcem żerowania - hoduję właśnie taki gatunek pawicy (Z Ameryki Płd.)

Raczej bym na babkach ich nie szukał u nas, to jakiś finlandzki ewenement
Z drugiej strony to zawisak (czyt. maszyna do latania) terenów otwartych i może zapuszczać się na działeczki z dość odległych siedlisk.
Gdzie łany wierzbówki kiprzycy, przytuliowe poletka...
Zmiana barwy grzbietu żerującej gąsienicy tawulca jest normalnym objawem w jej ostatnim stadium.

Panowie, nie w tym rzecz!
Ja dobrze wiem na czym rozwija się, lub może rozwijać, Hyles gallii. Niejednokrotnie hodowałem ten gatunek z różnych roślin pokarmowych.
http://www.entomologiitaliani.net/publi ... les+gallii
Rozchodzi się tu o to, że na terenie Rakowca na którym mam działkę, nigdy nie odnalazłem gąsienic tego gatunku, mimo usilnych poszukiwań! A motyle rokrocznie i tak przylatują mi na ekran.

Zawisaka tawulca też niejednokrotnie hodowałem. Ale jeszcze mi się nie trafiło, by gąsienica tego zawisaka tak radykalnie zmieniła ubarwienie.
No cóż, zawsze w którymś momencie jest ten pierwszy raz!

Wujek Adam pisze:Rozchodzi się tu o to, że na terenie Rakowca na którym mam działkę, nigdy nie odnalazłem gąsienic tego gatunku, mimo usilnych poszukiwań! A motyle rokrocznie i tak przylatują mi na ekran.

Wojtek M pisze:Z drugiej strony to zawisak (czyt. maszyna do latania) terenów otwartych i może zapuszczać się na działeczki z dość odległych siedlisk. Gdzie łany wierzbówki kiprzycy, przytuliowe poletka...

U siebie na terenie ogrodów działkowych również nie spotkałem jeszcze larw, nie mam nawet pojęcia gdzie najbliżej rosną rośliny żywicielskie tego gatunku - wypatruję, szukam i... nic!
Za to 4 lata temu miałem takie niespodziewane spotkanie i to w dzień! Siedział sobie, jak gdyby nigdy nic, pośród roślinności zielnej (chwasty na opuszczonej działce)... 12.08.2013

Puszcza Kampinoska DC99
Data w opisie zdjęcia.

1, 2 Hyles euphorbiae

Losów "mojego" tawulca ciąg dalszy:
Gąsienica rzecz jasna zakopała się do gleby. Wiadomo było co tam robi, ale nie wytrzymałem i wczoraj ją podejrzałem.

W minioną niedzielę na działkowym ekranie odnotowałem zmrocznika przytuliaka.

A do zmrocznika wilczomleczka mam wyjątkowy sentyment, ponieważ jest to pierwszy zawisak, jakiego wyhodowałem. Działo się to w 1984 roku, a gąsienice pochodziły z Puszczy Bolimowskiej, z okolic miejscowości Rawka (obecnie Skierniewice - Rawka). I właśnie tamże zajrzeliśmy wczoraj z Grześkiem "Biskupem" i jego synami: Xawerym i Ignacym w nadziei znalezienia tego gatunku. Przytorza przez ten czas nieco się zmieniły, lecz nie na tyle, by H. euphorbiae stamtąd ustąpił! Spotkaliśmy kilka gąsienic w różnej fazie rozwojowej i bardzo miło było po tylu latach stwierdzić, że ten zawisak wciąż ma się tam dobrze!

w P,Kozienickiej melują się A. convolvuli, nie poławiam , niech dalej migrują na południe

29.08.2017, Janikowo CD05 - jeden osobnik Macroglossum stellatarum na "białym morzu"...

Najliczniej fruczaka gołąbka obserwowałem w upalne lata 2013-14. Wtedy spotykałem wiele osobników, przylatywały nawet do mojego ogrodu działkowego, aby spijać nektar z cynii i aksamitek... Nieliczne zapuszczały się nawet do balkonowych pelargonii (blok, I piętro).

Dla odmiany w latach 2015-16 zupełna pustka

Wschodnie stoki greckiej Ossy w dniach 09 - 17 września br. nie obfitowały w zawisaki.
W tym czasie odnotowałem:
- Sphinx convovuli: Kokkino Nero, nocami do światła, 3 samce, leg. A. Woźniak & P. Groń;
- Macroglossum stellatarum: okolice Karitsy, za dnia nad różnymi kwiatami, ponad 15 exx., leg. A. Woźniak & P. Groń;
- Hyles livornica: Velika, Kokkino Nero, nocami do światła, 2 exx., leg. A. Woźniak

Poczwarkę Sphinx convovuli znalazłem w trakcie wykopków 31.09.2017 EA11 OŁPINY, wkrótce będzie imago.
Sphinx ligustri zimuje już od 2016 i czeka go kolejna zima.

Turkuć pisze:Poczwarkę Sphinx convovuli znalazłem w trakcie wykopków 31.09.2017 (...)

... a w momencie dodania tego posta jest 22.09.2017!
Znaczy się, że znajdziesz tą poczwarkę za 7 dni?

Domyślam się, że chodziło Ci o sierpień, a nie o wrzesień?

Wkradł się błąd oczywiście, że 31.08.2017. Wrzesień ma 30 dni
Dzięki Adam
Pozdrawiam

Turkuć pisze:Sphinx ligustri zimuje już od 2016 i czeka go kolejna zima.

Żyje? Kiepsko coś wygląda...

Wojtek M pisze:

Turkuć pisze:Sphinx ligustri zimuje już od 2016 i czeka go kolejna zima.

Żyje? Kiepsko coś wygląda...  :mysl:

Czy ja wiem?
Niektóre motyle, w tym zwłaszcza pawice, ale zawisaki także, potrafią "leżakować" w stadium poczwarki dłużej niż jeden sezon.

Bez obaw, jak na razie ma się dobrze.

Nigdy nie było mi dane zaobserwować gąsienicy ani poczwarki powojowca, mimo że zwiedziłem "hektary" terenów gdzie rósł powój lub kielisznik- a spotykałem imago w danej okolicy. Podobnie miałem z Hyles gallii i Mimas tiliae- roślin żywicielskich bezmiar, gatunek bardzo pospolity, a larwy 2-3 na przestrzeni kilku lat. Z Lublina stwierdziłem 14 z polskich Sphingidae, ale z hodowli uzyskałem tylko 9, choć w tym roku zaobserwowałem jedynie 8 w postaci motyla i 5 jako larwa; chyba inwestycje na przedmieściach źle wpłynęły na faunę i florę. Najbardziej mi szkoda dużej populacji Proserpinus proserpina- na jednym ze stanowisk teren stał się tak podmokły, że Typha latifolia wyparła stamtąd Epilobium i Lythrum salicaria; mam nadzieje ze motyle znalazły nieopodal rośliny żywicielskie, obok jest rzeka Bystrzyca, więc warunki dla tych roślin idealne, choć nawet w typowym terenie miejskim spotykałem gąsienice na Oenothera biennis. Zniknął w tym roku też Sphinx ligustri, ale to nie pierwszy raz gdy zapada się pod ziemię, tak jest też tutaj z Hyles euphorbiae- np ostatnio 2 lata występuje w sporej ilości, potem 3 lata brak larw a motyle pojedynczo i powolny powrót do "normy". (Wiem że słowa częsty, pospolity czy rzadki są zupełnie nieprecyzyjne) Sezon powoli się kończy, ale zamierzam jeszcze poszukać opóźnionych larw (lub z drugich pokoleń), kilka lat temu znalazłem gąsienice S.ligustri 20 X i Macroglossum stellatarum 28 X to cały miesiąc jeszcze przed nami

I jeszcze o małej tegorocznej ciekawostce fenologicznej:
Z gąsienic Hyles euphorbiae zebranych na skierniewickim przytorzu w końcu sierpnia br. uzyskałem właśnie pierwsze imago.
Niejednokrotnie hodując ten gatunek i trzymając poczwarki w warunkach domowych, pierwsze motyle uzyskiwałem zwykle w końcu grudnia, a w końcu października jeszcze mi się to nie zdarzyło. Lecz dziś nad ranem tak właśnie się stało!

Co ciekawsze ja również uzyskałem dziś 2 wilczomleczki !

Witam.
Przesyłam spóźnione zdjęcia Sphinx convovuli oraz z dzisiejszego wylęgu Sphinx ligustri. Ten ostatni zimował dwa lata od 2016r.

Fajne zwierzątka . Mała dygresja. "Sphinx convovuli" to Agrius convolvuli.