______

  

Zawisaki (Lepidoptera, Sphingidae)

_______
Fotografie

Hemaris tityus (Linnaeus, 1758)

Fruczak trutniowiec Finnish: Ruusuruohokiit�j� Finnish: Ruusuruohonp�iv�kiit�j� Swedish: Sv�vfluglik dagsv�rmare Estonian: Harilik lottsuru English: Narrow-bordered Bee Hawk-moth German: Skabiosenschw�rmer French: Sphinx Gaz�
   
Sphinx tityus Linnaeus, 1758, Syst. Nat. (Edn 10) 1: 493
Sphinx bombyliformis Linnaeus, 1758, Syst. Nat. (Edn 10) 1: 493
Sphinx musca Retzius, 1783, Genera Insectorum: 33
Macroglossa scabiosae Zeller, 1869, Stettin. ent. Ztg 30: 387
Macroglossa knautiae Zeller, 1869, Stettin. ent. Ztg 30: 387
Haemorrhagia tityus alaiana Rothschild & Jordan, 1903, Novit. zool. 9 (Suppl.): 451

Imago

Rozpiętość przednich skrzydeł 38-42mm. Czułki czarne. Głowa, tuł�w oraz nasadowa część skrzydeł oliwkowo ż�łte. Żyłki oraz zewnętrzna obw�dka skrzydeł brunatne z czerwonawym odcieniem. Odwłok oliwkowo ż�łty, w środkowej części z szeroką, ciemnobrunatną lub czarną przepaską. Szczoteczka na końcu odwłoka w środku szarooliwkowa, po bokach czarna.

Stadia rozwojowe
Gąsienica ż�łtozielona z podłużnymi ż�łtawymi liniami po bokach ciała od rogu do głowy. Głowa zielonkawa, r�g na końcu ciała czerwonobrunatny. Niekt�re gąsienice mają brzuszną część ciała czerwonawą oraz podobnie ubarwione otoczki przetchlinek. Żerują na świerzbnicy polnej (Knautia arvensis (L.)), świerzbnicy leśnej (Knautia silvatica (L.)), driakwi gołębiej (Scabiosa columbaria L.), rzadziej na innych roślinach z rodziny szczeciowatych (Dipacaceae). Poczwarka szarobrunatna bez połysku.

Okres pojawu i zasięg geograficzny
Motyl pojawia się od początku maja do początku lipca. W gorące lata pojawia się drugie pokolenie w sierpniu. Lata w dzień. Występuje w zachodniej i środkowej części Palearktyki. W Polsce występuje na terenie całego kraju. Lokalnie nierzadki.

_______ 
� 2001-2003 Grzegorz Banasiak