|
Agrius
convolvuli (Linnaeus, 1758)
Zawisak powojowiec Kiertokiit�j�
Convolvulus
Hawk-moth Morning
Glory Sphinx Moth Sweetpotato
Hornworm Windenschw�rmer
Windig
Sphix
du Liseron Esfinge
de las Enredadoras Trompa
Larga Ĺkervindesv�rmare
Kassitapusuru
Sphinx convolvuli Linnaeus, 1758, Ent. Syst.,
(Suppl.): 435, TL: Europe
Sphinx patatas Menetries, 1857, Enum. corp. Anim.
Mus. Petrop, Lepid. 2: 90
Sphinx roseafasciata Koch, 1865, Indo-Austr.
Lepid.-Fauna: 54
Sphinx pseudoconvolvuli Schaufuss, 1870, Nunquam
Otiosus 1: 15
Protoparce distans Butler, 1876, Trans. zool. Soc.
Lond. 1876: 609
Protoparce orientalis Butler, 1876, Trans. zool. Soc.
Lond. 1876: 609
Herse convolvuli ; Rothschild &
Jordan, 1903, 11
Imago
Rozpiętość przednich skrzydeł
104-116mm. (niekt�re źr�dła podają 95-130mm.)
Głowa szara. Czułki z wierzchu jasnoszare, w części
wierzchołkowej białawe. Tło przedniego skrzydła
szare, rysunek w postaci wąskich, zębatych linii i
czarnych podłużnych kresek w środkowej i
wierzchołkowej części skrzydła. Na żyłce
poprzecznej niewielka jasna plamka w czarnej obw�dce. U
samicy rysunek mniej wyraźny. Tylne skrzydło szare z
czarnobrunatnymi przepaskami. Odwłok w r�żowe, białe
i czarne poprzeczne pasy. U nasady odwłoka dwie czerwone
plamy. Na grzbietowej stronie odwłoka szeroki, podłużny
szary pasek z czarną linią w środku. Motyle
najchętniej przylatują do kwiat�w Nicotiana,
Petunia, Lilium, Phlox i Jasminum.
Stadia
rozwojowe
Samica składa do 200 jaj z kt�rych gąsienice
wylęgają sie po 10-15 dniach i mierzą 3-4mm.
Jaja, jak na tak dużego motyla są małe
(1.30x1.15mm) Gąsienica występuje w trzech formach
barwnych oliwkowozielona, brunatna lub ż�łtozielona
z jasnymi ukośnymi paskami po bokach i ciemno obrzeżonymi
przetchlinkami. R�g na końcu ciała w części
nasadowej ż�łtobrunatny, na wierzchu czarny. Dorosłe
gąsienice dorastają do 10 - 11cm. Żeruje
najczęściej na Convolvulus arvensis L.,
ale r�wnież na gatunkach z rodzaju Calystegia i Ipomoea
rzadziej na innych gatunkach roślin z rodziny Convolvulaceae
oraz gatunkach z rodzaju Phaseolus, Chrysanthemum,
Helianthus i Rumex. Poczwarka brunatna z połyskiem
50-60mm długości, ssawka w postaci długiego
odstającego wyrostka.
Okres
pojawu i zasięg geograficzny
Motyl pojawia się w maju i czerwcu
(osobniki przylatujące z południa) oraz od połowy
sierpnia do połowy października. Rzadki. Gatunek
rozsiedlony na wszystkich kontynentach Starego Świata z
wyjątkiem obszar�w subarktycznych. W Polsce spotykany na
obszarze całego kraju. W gorące lata może być
częściej spotykany.
|