Polskie Forum Entomologiczne

Zdjęcia pochodzą z Beskidu Niskiego; 01 lipca.
Jest to pierwszy i póki co jedyny warcabnik, jakiego udało mi się zobaczyć...

To ten gatunek. Ładne zdjęcia a i motyl jeden z moich ulubionych .

Dispar pisze:To ten gatunek. Ładne zdjęcia a i motyl jeden z moich ulubionych .

Dzięki. Te fotki są efektem kilkunastominutowego uganiania się za tym bardzo ruchliwym motylkiem wzdłuż śródleśnej drogi w potwornym upale. Żonę z plecakami zostawiłem w cieniu, a sam bohatersko postanowiłem dorwać "małego drania". Myślę, że gdyby uciekł miałbym podobnego doła, jak "jon" w poście o gąsienicy trupiej główki
Odnoszę wrażenie, że w moich okolicach warcabniki nie występują...

Jarosław Wenta pisze:Odnoszę wrażenie, że w moich okolicach warcabniki nie występują...

Myślę, że prędzej znalazłbyś gąsienice w czerwcu na ślazie lub na malwach w ... jakimś ogródku. Z Twojego sąsiedztwa w okolicach Suchej Beskidzkiej znajdowałem tylko gąsienice. W ogródku. Motyli nigdy tam nie widziałem.
Nie żebym się czepiał, ale trochę dziwna data, może to Carcharodus floccifera?

Też bym się skłaniał do rozpoznania Carcharodus floccifera (ZELLER, 1847), głównie ze wzg. na wygląd dolnej strony skrzydeł, a nie ze wzg. na datę pojawu. Data przemawiałaby raczej za ślazowcem, który lata niemal nieprzerwanie od maja do września.
Utwierdza mnie w tym rozpoznaniu również czarne zakończenie buławek czułków.

Odnośnie ślazowca - tu spasożytowany osobnik - gąsieniczka jak widać ciągle żyje! Pasożytem nie jest ten sam gatunek błonkówek, który atakuje bielinki, ani ten który pasożytuje na rusałkach - wg. mnie to Cotesia glabrata (Telenga, 1955) specjalizująca się w hesperidach.

A zatem szantawiec. No cóż, może być i szantawiec

Do C. focciferus to mu sporo cech brakuje .

Wyjaśnienie przynależności gatunkowej osobnika na zdjęciach Jarka leży mi nas sercu zapewne tak samo jak autorowi zdjęć i Darkowi. Nie widzę tu żadnych cech kluczowych, charakteryzujących Carcharodus alceae (ESPER, 1780), ale po kolei...

W kluczu Krzywickiego z 1970 r. do powszelatków Polski autor wyróżniał oba interesujące nas gatunki na podstawie kilku kluczowych cechy - koloru buławek czułków oraz kształtu przezroczystych plam przy szczycie wierzchołka skrzydła przedniego. Warto zapoznać się z teksem Krzywickiego dostępnym w formie pdf - http://156.17.59.206/067_XXVII_60.pdf

Reasumując - u ślazowca buławki czułków ozdabia wiśniowa plama, a rzeczone wyżej plamki przyjmują kształt "niemal idealnych" kwadratów, w odróżnieniu od szantowca, gdzie buławka czułków jest jednolicie czarna, a opisywane plamki przyjmują kształt wydłużony, co upodabnia je (w przybliżeniu) do prostokątów. Wystarczy popatrzeć na zdjęcia powyżej i wyrobić sobie własne zdanie

Poniżej moje b. słabe zdjęcia pewnych powszelatków - korzystając nawet tylko z jednej z powyższych cech łatwo domyślić się jakiego są gatunku.

Pożyczyłem z naszej biblioteki klucz Krzywickiego, zajrzałem jeszcze do książki "Motyle dzienne" T.Lafranchisa, w której autor zwraca uwagę na spód skrzydła szantawca: "białe plamki wydłużone" (chodzi o plamki przy krawędzi przedniego skrzydła) i skontrastowany rysunek na spodzie TS. Kolor buławek też się zgadza, odcień PS lekko "niebieskawo-szaro-brunatny" też jest, kształt plamek na przepasce środkowej wierzchu PS jest ewidentnie prostokątny. Do szczęścia brakuje mi tylko wyraźnej białej plamki wewnętrznej na wierzchu TS w przepasce środkowej (załączam kolejne zdjęcie, na którym owe plamki są nieco widoczne). Większość cech mnie także przekonuje, że trafił mi się rarytas w postaci szantawca.

Jarku, o innych cechach nie pisałem, by nie zaciemniać obrazu, te dwie wystarczą (min. wg. Krzywickiego) do identyfikacji obu gatunków

Jarosław Bury pisze:Jarku, o innych cechach nie pisałem, by nie zaciemniać obrazu, te dwie wystarczą (min. wg. Krzywickiego) do identyfikacji obu gatunków

Roger that! Ja tylko chciałem pokazać, że się staram troszkę samemu podziałać, żeby nie było

Przejrzałem swoje okazy C. alceae oraz C. flocciferus ze zbioru. Wydłużone białe plamki w rogu górnego skrzydła mają też okazy C. alceae.
Być może zbyt pobieżnie oceniłem okaz ze zjęcia Jarka jako pewny C. alceae - po dokładniejszym przypatrzeniu mu się pasuje mi tylko jedna cecha - czarne zakończenie buławek. Druga bardzo ważną cechą w/g mnie jest właśnie biała duża plamka środkowa dolnego skrzydła której okaz ze zdjęcia nie ma i stąd moja ocena. Jest jeszcze inna cecha którą mają moje białowieskie szantawce- biała smuga idąca od wierzchu brzegu dolnego skrzydła w kierunku plamki środkowej.
Jeżeli to jest rzeczywiście C. flocciferus to gratuluję.

Doczepiam się do wątku z przed dwóch lat: to na zdJęciu (dziesiaj, Warszawa) to w stronę szantawca czy ślazowca?

Wg. mnie buławkę czułka osobnika z lewej ozdabia wyraźna brunatna plama...

czyli te kwadratowe plamki to jednak bardziej "ceszka" niż cecha...

Jak by się mocno uprzeć - to trzecia plamka u osobnika z lewej oraz druga u osobnika z prawej są bardziej kwadratowe niż prostokątne
Ale buławki nie pozostawiają wątpliwości.