Chlorophorus sartor w Polsce (Wrocław)

[Jacek Kurzawa]

Ten gatunek nie był spotykany w Polsce po 1942 roku. Wcześniej notowany był z kilkunastu stanowisk, na ziemiach zachodnich. Niestety, przez wiele lat nikt tego gatunku nie obserwował aż do 2008. Kolega Robert Rybarczyk (ornitolog) nadesłał mi zdjęcie do oznaczenia i tak już od 2008 czekałem na dalszy rozwój wydarzeń, nie publikowałem tego od razu. Kolejne rekordy pojawiły się po kilku latach, nieopodal pierwszej lokalizacji kolejny okaz został odłowiony przez Pawła Jałoszyńskiego, potem wyszły kolejne obserwacje i to dzięki tzw. citizen science. Obserwacje nastąpiły w latach: 2008, 2016, 2021, 2023 i 2024.
Wygląda na to, ze w 2025 nastąpią kolejne obserwacje, tym bardziej, ze na ten gatunek wiele osób zwróci baczniejszą uwagę.

Czy może ktoś jeszcze obserwował Ch.sartor w Polsce?


PDF do pobrania:
https://doi.org/10.5281/zenodo.13317863
https://wydawnictwo.muzeum.bytom.pl/?page_id=206
https://www.researchgate.net/publicatio ... r_w_Polsce
https://entomo.pl/artykuly/pdf_jk/Kurza ... Polsce.pdf

[kroki]

Parka z Wrocławia XS36, Jestem teraz na urlopie i nie pamiętam daty zebrania.

[Jacek Kurzawa]

Parka z Wrocławia XS36, Jestem teraz na urlopie i nie pamiętam daty zebrania.

No to ciekawe, z tego kwadratu jest kilka obserwacji. Było to w tym roku czy wcześniej? No i przy torowisku?

[kroki]

W tym roku, dokładnie Strzegomska 140 (działka pod biurowiec) pomiędzy torowiskiem tramwajowym a płotem pod budowę. Kopulowały na kwiatach dzikiej marchwi.

[Jacek Kurzawa]

To jest właśnie ten "brakujący punkt" Tam jest skrzyżowanie linii kolejowych, które służą temu gatunkowi jako droga radiacji a także miejsca do rozwoju ze względu na wysokie temperatury panujące przy torowiskach.
Właśnie to miejsce chciałem zasygnalizować pisząc:
"...Ch. sartor, pochodzi z 2008 r. z Polany Popowickiej, przy torowisku, w centrum Wrocławia. Kolejna obserwacja z 2016 r. została dokonana na tej samej linii kolejowej w odległości zaledwie 7,5 km od poprzedniej lokalizacji. Kolejne obserwacje z lat 2019-2023 pochodzą z sąsiedniej linii kolejowej odległej od centrum również o ok. 8 km."

Całkiem możliwe, że gdzieś tam jest miejsce w którym ten gatunek przetrzymał ten okres, kiedy go nie widzieliśmy. Potem poszedł w obydwie strony, ale to jest tylko hipoteza, bo na temat kierunku można wnioskować jedynie na podstawie dat obserwacji, a to nie jest nic pewnego. Z drugiej strony wyraźnie to widać, że jak gatunek się pojawił to są jego obserwacje i to całkiem niezależne.
To nie są zresztą jego jedyne stanowiska w Polsce, ale ten przypadek Wrocławia jest szczególny. Tyle rekordów w tak stosunkowo krótkim okresie czasu.

Warto byłoby poszukać w trójkącie Gubin-Lubsko-Forst (Lausitz) przy granicy zachodniej, bo tam było kilka historycznych rekordów (wymieniłem je w pracy w sekcji "Wyniki"). Warto byłoby sprawdzić, czy też tamtejsza populacja także się odnowiła.

[kroki]

Wspomniana parka.
2024-VII-16
Wrocław XS36

[kroki]

Jest i kolejny z Wrocławia
Wrocław XS46
2025-VII-09
51.0740; 17.0525
Wzgórze Gajowe od ul. Bardzka, też w pobliżu linii kolejowej.
Złapany przez przypadek (polowałem na złotolitkę, zwiała) na dzikiej marchwi.

[Jacek Kurzawa]

Fajna obserwacja, bo z drugiej strony Wrocławia (od południa), co widać na poniższej mapce. I znów linia kolejowa, jak w każdym przypadku. Termika torowisk jest wyraźnie wyższa co musi mieć istotny wpływ dla tego gatunku.
Jest teraz środek okresu pojawu, po upałach mamy teraz deszcze, ale jak tylko się przepogodzi to jeszcze będzie można ten gatunek spotykać.
Może ma ktoś jeszcze jakieś informacje z tego roku?

[Przestrojnik]

Kurczę, musze poszukać fotki - bo podobnemu chrząszczowi robiłem foto siedzącemu na tawule na roślinności na przeciwko wejścia dla pracowników do Objectivity (obecnie Accenture)
adres Strzegomska 140a

https://maps.app.goo.gl/efDgTH7efPAnmiUs8

Sporadycznie pracowałem z biura i zwykle jak jakiegoś robaczka widziałem to foto zawsze robiłem.

2 lata temu to było, 2023 jakoś lipcu.

nawet nie sądziłem że to coś tak rzadkiego...

[kroki]

Witam.
W tym roku też się trafiły dwa osobniki. Na dzikiej marchwi. Niedaleko miejscówki Strzegomska 140, która jest teraz zarośnięta nawłocią kanadyjską. Ale marchwi wokół dostatek.
2026-07-06
Wrocław XS36
51.11401
16.97934

[Jacek Kurzawa]

Myslałem o nim dzisiaj.... Będzie go teraz coraz więcej, ale warto to monitorować, bo wiadomo, że nie było go przez wiele lat.

[Piotr M.]

Może był, tylko kto się tym interesował?

[Jacek Kurzawa]

Może był, tylko kto się tym interesował?

bo wiadomo, że nie było go przez wiele lat.

Nie było = nie było obserwacji
Był, był cały czas, tylko poniżej progu wykrywalności. nie przyleciał, chociaż nie można tego wykluczyć, że naplynął i ponownie zasiedlil dogodne dla siebie siedliska. Gatunek jest nakwietny, tysiące osób penetruje teren, więc nie umknąłby gdyby "był" do wykrycia. Wszystkie jego ostatnie rekordy to przypadkowe spotkania, nieintencjonalne, nikt go specjalnie nie szukał. Przez ok 80 lat brak było jego przypadkowych obserwacji i to jest fakt. Nie chciałbym wchodzić w dyskusję, czy dlatego ze się nikt nim nie interesował, bo oczywiscie nikt się nim nie interesował, ale jednak zaczął być w pewnym momencie odnotowywany. Pierwsza obserwacja z Polany Popowickiej wypłynęła już 2008 roku i od tego czasu mialem go (po kilku dniach o wykonania zdjecia napłynęla do mnie fotografia do oznaczenia od obserwatora do ID). Czekałem prawie dwadzieścia lat na kolejne rekordy, aż się pojawią (czy się pojawią?) i tak też sie stało. Gatunek wyraźnie odbudowuje swoje populacje w Polsce w ostatnich latach.