Motyle dzienne w Rzeszowie.

[Jarosław Bury]

Dzisiaj tj. 14.09.2007 r ok. 13.00 w ok. Szpitala Wojewódzkiego zaobserwowałem rusałkę żałobnika - jeden egzemplarz.
Może ktoś ma inne ciekawe obserwacje motyli dziennych z terenu Rzeszowa?

[Kamil Mazur]

Hmmm, obserwacje z Rzeszowa ale z teraz czy wogóle? Bo z teraz to w zasadzie nic ciekawego, ale z ostatnich kilkunastu lat dość sporo. Zarówno z Rzeszowa jak i z bliższych i dalszych okolic.

[Jarosław Bury]

Ok. rozszerzmy te obserwacje, tak w czasie jak i w przestrzeni! Ale nie wychodźmy poza najbliższe okolice Rzeszowa.

[Kamil Mazur]

Motyle z kilku stanowisk w najbliższych okolicach Rzeszowa (do 10km): http://www.psychidae.freehost.pl/motyle.html
Z troszkę dalszych okolic byłoby jeszcze: P.argyrognomon, C.glycerion, A.aglaja, M.didyma, H.hermione, T.acteon. Część z nich z pewnością jest pod Głogowem niemniej jednak ja ich tu nie spotkałem.

[Piotr Glac]

Ja w okolicy głogowa młp. spotykam C.glycerion, A.aglaja, C.tullia (pojedynczo) - w oklicy stawów
Natomiast ok 1 km na płn. jest stanowisko T.acteon (pojedynczy) i P.coridon (b.liczny). T.acteon - również Lipie.

Jak chcesz uzupełnić obserwację to wyśle Ci mapkę na priva

[ Dodano: 19-09-07, 09:32 ]
Mieliśmy jeszcze genialne stanowisko L.helle prawie w mieście - ale postawili DANEX ...jeszcze po "kątach" w okolicy można je znaleźć.

ach ta nasza kulawa ochrona, w świetle prawa niszczy się stanowisko a złapanie 1 motylka jest przestępstwem...paranoja!!!!

[Kamil Mazur]

Jarek napisz co Ty łapiesz, żebyśmy mieli jakieś pojęcie co jeszcze tu lata
Markową możesz oszczędzić bo wiadomo, że przodujesz

Paeł C. też by miał co napisać, ale jest na saksach...

[Jarosław Bury]

Dokładnie z Rzeszowa, to mam niewiele własnych obserwacji, pełną listę Rhopalocera podaję za: MOTYLE DZIENNE (RHOPALOCERA) RZESZOWA, Zeszyty Naukowe Południowo-wschodni Oddział Polskiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej z siedzibą w Rzeszowie, Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Oddział w Rzeszowie, Tomasz Olbrycht, Grzegorz Pączka.

1. Paź królowej - Papilio machaon L.
2. Niestrzęp głogowiec - Apatoria crataegi (L.)
3. Bielinek kapustnik - Pieris brassicae (L.)
4. Bielinek rzepnik - Pieris rapae (L.)
5. Bielinek bytomkowiec - Pieris napi (L.)
6. Bielinek rukiewnik - Pieris diplidice (L.)
7. Zorzynek rzeżuchowiec - Anthocharis cardamines (L.)
8. Szlaczkoń siarecznik - Colias hyale (L.)
9. Szlaczkoń sylwetnik - Colias crocea (Fourc.)
10. Latolistek cytrynek - Gonepteryx rhamni (L.)
11. Wietek gorczycznik - Leptidea sinapis (L.)
12. Pazik brzozowiec - Thecla betulae (L.)
13. Ogończyk wiązowiec - Nordmannia w-album (Knoch)
14. Ogończyk śliwowiec - Nordmannia pruni (L.)
15. Czerwończyk żarek - Lycaena phlaeas (L.)
16. Czerwończyk fioletek - Lycaena helle (Den.&Schiff.)
17. Czerwończyk nieparek - Lycaena dispar (Haw.)
18. Czerwończyk dukacik - Lycaena virgaureae (L.)
19. Czerwończyk uroczek - Lycaena tityrus (Poda)
20. Modraszek argiades - Cupido argiades (Pall.)
21. Modraszek wieszczek - Celastrina argiolus (L.)
22. Modraszek agestis - Aricia agestis (Den.&Schiff.)
23. Modraszek ikar - Polyommatus icarus (Rott.)
24. Modraszek lazurek - Polyommatus thersites (Cent.)
25. Modraszek dafnid - Polyommatus daphnis (Den.&Schiff.)
26. Mieniak strużnik - Apatura ilia (Den.&Schiff.)
27. Rusałka wierzbowiec - Nymphalis polychloros (L.)
28. Rusałka żałobnik - Nymphalis antiopa (L.)
29. Rusałka pawik - Inachis io (L.)
30. Rusałka admirał - Vanessa atalanta (L.)
31. Rusałka osetnik - Vanessa cardui (L.)
32. Rusałka pokrzywnik - Aglais urticae (L.)
33. Rusałka ceik - Polygonia c-album (L.)
34. Rusałka kratkowiec - Araschnia levana (L.)
35. Dostojka malinowiec - Argynnis paphia (L.)
36. Dostojka aglaja - Argynnis aglaja (L.)
37. Dostojka adype - Argynnis adippe (Den.&Schiff.)
38. Dostojka ino - Brenthis ino (Rott.)
39. Dostojka latonia - Issoria lathonia (L.)
40. Dostojka selene - Boloria selene (Den.&Schiff.)
41. Przeplatka didyma - Melitaea didyma (Esp.)
42. Przeplatka athalia - Melitaea athalia (Rott.)
43. Przeplatka britomartis - Melitaea britomartis Assm.
44. Polowiec szachownica - Melanargia galathea (L.)
45. Górówka meduza - Erebia medusa (Den.&Schiff.)
46. Przestrojnik jurtina - Maniola jurtina (L.)
47. Przestrojnik trawnik - Aphantopus hyperantus (L.)
48. Strzępotek ruczajnik - Coenonympha pamphilus (L.)
49. Osadnik egeria - Pararge aegeria (L.)
50. Osadnik megera - Lasiommata megera (L.)
51. Powszelatek brunatek - Erynnis tages (L.)
52. Kosternik palemon - Carterocephalus palaemon (Pall.)
53. Karłątek ryska - Thymelicus lineola (Ochs.)
54. Karłątek leśny - Thymelicus flavus (Brünn.)
55. Karłątek kniejnik - Ochlodes venatus (Brem.&Grey)


W pracy tej na terenie miasta Rzeszowa stwierdzono występowanie 55 gatunków motyli dziennych.


Dla porównania w opracowaniu MOTYLE DZIENNE (RHOPALOCERA) GMINY MARKOWA, Zeszyty Naukowe Południowo-wschodni Oddział Polskiego Towarzystwa Inżynierii Ekologicznej z siedzibą w Rzeszowie, Polskie Towarzystwo Gleboznawcze, Oddział w Rzeszowie, Tomasz Olbrycht, Jarosław Bury, Paweł J. Babula - stwierdziliśmy 63 gatunki motyli, a w 2005 roku do tej listy dodałem 4 kolejne gatunki, w tym L. achine.

W ok. Rzeszowa występuje również M. dryas . Jedno stanowisko - introdukowane, na terenie miasta i jedno naturalne w okolicy.

PS 1. MOTYLE DZIENNE GMINY MARKOWA

PS 2. Ostatnio robiłem zestawienie, z którego wynika, że z bezpośredniego sąsiedźtwa Markowej wykazano (moje obserwacje, dane literaturowe, atlas rozmieszczenia, itd) kolejne 20 gatunków motyli (co daje 87 gatunków), a z całego woj. podkarpackiego naliczyłem 131 gatunków motyli dziennych.

[Piotr Glac]

M.dryas sporo widziałem pod Krakowem ale muszę sie przyznać że u nas jej nie widziałem!

Czy to introdukowane stanowisko to twoja robota Jarku??? Jeżeli tak to pochwal sie proszę jak to zrobiłeś! Bo podejrzewam że wielu z nas próbowało niejednokrotnie bezskutecznie podobnego eksperymentu z innymi gatunkami.

[Jarosław Bury]

M. dryas to nie "moja robota", jest ktoś, jak widać kto ma więcej doświadczenia w introdukjach motyli w naszym rejonie
Ale rzeczywiście to bardzo ciekawa sprawa, jest wielu profesjonalnych entomologów, którzy się tym zajmują /zajmowali, z sukcesem, również w tym konkretnym przypadku - a więc M. dryasa.

Jako ciekawostkę podam, że profesjonali entomolodzy zajmujący się tym gatunkiem, do roku 1982, nie wykazywali go zupełnie z terenów podgórskich i górskich - patrz mapka na str. 85 w GINĄCE I ZAGROŻONE GATUNKI MOTYLI W FAUNIE POLSKI - J. Dąbrowski, M. Krzywicki.


W Polskiej Czerwonej Księdze - znajdziemy natomiast nastepujące informacje o Minois dryas (Scopoli, 1763):

Status: Jeden z najbardziej zagrożonych w Polsce gatunków. Pozostał tylko na jednym naturalnym stanowisku. Prawnie chroniony.

Rozmieszczenie: Zasięg gatunku obejmuje umiarkowaną strefę klimatyczną rozciągającą się od zachodniej Europy po Japonię (Buszko 1993). W Europie spotykany głównie w jej części środkowej. Nie występuje na północy i w basenie Morza Śródziemnego (Kudrna 2002). W Polsce dawniej szeroko rozprzestrzeniony; notowany na Pomorzu Zachodnim oraz w dolinie Noteci, a ponadto wykazany z pojedynczych stanowisk w okolicach Warszawy, Poznania, Wrocławia, Kielc, Krakowa i Przemyśla (Dąbrowski, Krzywicki 1982). Od kilkunastu lat utrzymuje się tylko w rezerwacie przyrody "Skołczanka" koło Krakowa, a ponadto został introdukowany w pobliskim rezerwacie "Kajasówka" (Buszko 1997b).

Wielkość populacji w Polsce: Bliżej nieznana. Zapewne jednak nie przekracza 100 osobników na każdym z obu wymienionych stanowisk.
Prognoza zmian populacji : Sądząc po tempie wymierania należy liczyć się ze zniknięciem gatunku w Polsce w ciągu najbliższych kilku lub kilkunastu lat.


W roku 2005 - gatunek ten został odnaleziony na kilku stanowiskach na Podkarpaciu (łącznie 7 odrębnych stanowiskach). W sumie, ze znanymi już od kilku lat dwoma innymi naturalnymi stanowiskami tego gatunku na Podkarpaciu, w chwili obecnej motyl ten występuje prawdopodobnie na 9 naturalnych stanowiskach w naszym wojewódźtwie.

Niekiedy obserwacje faunistyczne mogą dorprawdy zadziwiać!

PS. Prześledziłem również strony ukraińskie i słowackie - w najbliższym sąsiedźtwie Polski gatunek ten jest spotykany na wielu stanowiskach, gł. na Ukrainie!

[Antek Kwiczala †]

Dodam jako ciekawostkę, że spotykalem dryasa bardzo licznie na Węgrzech w niektórych miejscowościach nad Balatonem.

[Jarosław Bury]

Liczba 131 gatunków motyli "dziennych" stwierdzonych na Podkarpaciu jest naprawdę duża - dla porównania podam, opierając się na nie najnowszych co prawda danych, że na przykład w krajach Bliskiego Wschodu o dużo wiekszym areale, stwierdzono odpowiednio - w Izraelu i Palestynie ok. 100 gat., w Jordani ok. 65 gat., w Egipcie poniżej 100 gat., w Iraku - 135 gatunków i w Libanie 139 gatunków motyli... Tak więc Podkarpacie z pow. 17 844 km² ma bardziej zróżnicowaną i bogatszą faunę Lepidoptera od kilkaset razy większego Egiptu!!!
Warto to sobie uzmysłowić!

[Robert Rosa]

Jarku, spokojnie Egipt jest tylko ok. 56x większy od Podkarpacia (pow. niewiele więcej niż 1 000 000 km2 ..czy jakoś tak), a niejaki pan Dubi Benjamini (w "Parparim be Iszrael") wykazuje z terenu Izraela i Palestyny (pow. ok. 20 000 km2) 131 gatunków

[Jarosław Bury]

Jeżeli myślimy o tej samej stronie http://www.geocities.com/RainForest/1153/ to lista gatunków i podgatunków zawiera 143 taksony - ale ... jest to: List of Butterflies of Israel, Mt Hermon, Sinai Peninsula and East Jordan

warto zwrócić uwagę, że z samego Izraela wykazano zaledwie 107 taksonów, w tym kilka podgatunków:!: , Synaj jak wiemy jest obszarem należącym do Egiptu, East Jordan to - Palestyna, Hermon natomiast jest górą graniczną Izraela, Libanu i Syrii. Południowe i zachodnie stoki góry znalazły się pod kontrolą Izraela po wygranej wojnie sześciodniowej w 1967. Sama góra leży w strefie Wzgórz Golan, a więc terenów okupowanych przez Izrael, które od 1974 znajdują się pod kontrolą wojsk ONZ.
Co się zaś tyczy obszaru - to fakt - Egipt jest większy od Podkarpacia zaledwie 56.122 x ...

PS. kilka fotek z Hermonu...

PS 2. znowu nie na temat się zrobiło

[Piotr Glac]

A wracając to tematu.
Zdjęcie zrobione 2 lata temu w Zwięczycy pod Rzeszowem, a dokładnie nad żwirownią...podczas zmieniania błystki

Mi to wygląda na Nymphalis xanthomelas

[Jarosław Bury]

Faktycznie, wszystko wskazuje, że to ten gatunek.

[Adam Warecki]

Liczba 131 gatunków motyli "dziennych" stwierdzonych na Podkarpaciu jest naprawdę duża - dla porównania podam, opierając się na nie najnowszych co prawda danych, że na przykład w krajach Bliskiego Wschodu o dużo wiekszym areale, stwierdzono odpowiednio - w Izraelu i Palestynie ok. 100 gat., w Jordani ok. 65 gat., w Egipcie poniżej 100 gat., w Iraku - 135 gatunków i w Libanie 139 gatunków motyli... Tak więc Podkarpacie z pow. 17 844 km² ma bardziej zróżnicowaną i bogatszą faunę Lepidoptera od kilkaset razy większego Egiptu!!!
Warto to sobie uzmysłowić!

Witam.
Od wielu lat badam faunę motyli dziennych Podkarpacia (rozmieszczenie poszczególnych gatunków, zmiany ich biotopów, ze szczególnym uwzględnieniem bionomii). Według moich obserwacjii liczba 131 gatunków jest przesadzona. Na Podkarpaciu nie wystepują : Oeneis jutta, Erebia pronoe, Erebia manto, Erebia sudetica, Erebia epiphron, Erebia pharte, Erebia gorge, Erebia pandrose, Pyronia tithonus, Coenonympha oedippus, Pyrgus armoricanus, Spialia sertorius, Brintesia circe, Chazara brizeis, Euphydryas maturna, Melitaea phoebe, Boloria titania, Boloria pales, Argynnis pandora, Nymphalis vaualbum, Neptis sappho, P.damon, P.ripartii, P.amandus, P.eroides, Aricia artaxerxes, P.baton, P.vicrama, S.orion, S.pirithous,Z.polyxena, P.apollo, L.petropolitana (w Bieszczadach występuje L.maera). Wątpliwe jest występowanie L.morsei, M.aurelia, C.decoloratus-widziane 2 osobniki(samce). Zdecydowanie podkreślam występowanie C.alcetas i M.dryas (w sumie kilkanaście stanowisk-przygotowana publikacja). W atlasie motyli Polski pod redakcja prof.Buszki z 1993 r. wymienionych jest 159 gatunków. Pozycja ta nie ujęła P.vicrama i S.reali. Według moich wyliczeń na Podkarpaciu występuje 127 (128) gatunków motyli dziennych. Faktem pozostaje, że obszar Podkarpacia różnorodny pod względem klimatycznym, obejmujący biotopy wilgotne i suche cechuje się najbogatszą fauną motyli w Polsce.

[Jarosław Bury]

Nie chciałbym się spierać, znając ogrom wiedzy i doświadczenia, którego mieliśmy okazję doznać w tym krótkim poście Ale na prawdę b. mi miło Adamie, że dałeś się wyciagnąć z domowego zacisza, mimio nawału pracy zawodowej moim postem...

Nie do końca zgadzam się z Twoja listą gatunków, podobnie jak Ty z moją, ale to jedynie drobne szczegóły... Ty zdecydowanie odrzucasz występowanie np. L petropolitana na Podkarpaciu - ale faktem pozostaje, że we własnym zbiorze posiadam 1 egzemplarz tego gatunku z ok. Krosna!
Co się tyczy A. pandora - była ona raz (wg. moich danych ) wykazana z Bieszczadów... Oczywiście jako gat. zalatujacy z południa.

Kilka innych gatunków jest realnie spodziewanych w pd.-wsch. Polsce, zważywszy na zmiany klimatyczne, jakich doświadczamy - do tych gatunków zaliczyłbym: Brintesia circe i S. pirithous, a może i kilka innych...

Wreszcie pozostaje otwartą kwestia N. sappho - chociaż wiem ile czasu poświęciłeś temu gatunkowi i z jakim efektem końcowym... Nie odrzucałbym jednak tak zdecydowanie możliwości jego wystepowania, w świetle min. tak licznych stwierdzeń na Podkarpaciu M. dryas

Pozdrawiam serdecznie
Jarek.

PS. mile wspominam wspólne wyprawy motylowe...

[Piotr Pawlikiewicz]

W atlasie motyli Polski pod redakcja prof.Buszki z 1993 r. wymienionych jest 159 gatunków. Pozycja ta nie ujęła P.vicrama i S.reali.

Pozycja ta również nie uwzględnia M. rebeli i P. bryoniae. Źródło: BUSZKO J., NOWACKI J. 2000. The Lepidoptera of Poland. A distributional checklist.

[Jarosław Bury]

No to mamy te 131(132) gatunki motyli dziennych

[Kamil Mazur]

Zarówno P.bryoniae (jeśli to traktujemy za gatunek) jak i C.decoloratus spotkałem na terenie podkarpacia.
Bryoniae dwukrotnie (raz w tym roku, raz końcem lat 90-tych) w Bieszczadach (występuje na wielu stanowiskach, to nie jest żadna nowość, każdy o tym wie).
Decoloratus złapałem (jeden samiec) w Beskidzie Niskim niedaleko Przełęczy Dukielskiej, owszem może zaleciał. Znam też doniesienie o spotkaniu tego gatunku w okolicach Mikowa w Bieszczadach.
Oba gatunki występują na Podkarpaciu i jest to oczywiste. Czy to zalatujące (a to już jest podstawą do stwierdzenia występowania i wciągnięcia na listę) czy to populacje osiadłe na stałe.

[Adam Warecki]

Występowanie stałej populacji C.decloratus poddaję pod wątpliwość, chociaż spotkałem dwa samce tego gatunku ( w Beskidzie Niskim- jeszcze na terenie Podkarpacia i w zach.Bieszczadach)- sądze , że są to jednak zalatujące osobniki z południa. W odróżnieniu C. alcetas ma swoje stałe stanowiska lęgowe- fotografowałem samice i jajka - może kto wie jaka jest roślina żywicielska tego motyla ?( obserwowałem tylko na jednym gatunku rośliny , co oczywiście nie upoważnia mnie do stwierdzenia monofagii). Odnośnie P.bryoniae to jest sztandarowy motyl Bieszczadów i musi był wliczony do listy motyli dziennych Podkarpacia. Natomiast G.alcon i G.rebeli jest w sumie tym samym gatunkiem. Genetycznie jest to do udowodnienia. Mrówki wścieklice są wspóllne dla G.alcon i G.rebeli( M.scabrinodis - uszatka) i goryczki( wąskolistna oraz orzęsiona ! pośrednie w ontogenezie przypiane dla G.alcon)) i goryczka krzyżowa związana z formą podgórską G.alcon czyli dla rebeli . Są takie stanowiska też na granicy Podkarpacia, gdzie G.alcon jest związany z goryczką wąskolistną i goryczką krzyżową.
Wracając do motyli Podkarpacia mam pytanie, czy ktoś z Kolegów odławiał lub fotografował C.alfacariensis?
Podobne pytanie odnośnie P.dorylas.
P.s.Jarku jak wiesz ,nie mam czasu na wiele. Praca zawodowa plus codzienne prawie setki kilometrów w terenie ,zapewne jak wiesz od Tatr, poprzez Pieniny .ulubione Beskidy i Bieszczady aż po Rotocze i Lubleszczyznę.
Każdy rok przynosi coś nowego zarówno in plus jak i niestety in minus. Poza tym zajmuje sie ochroną siedlisk zagrożonych gatunków motyli .

[Wojtek Guzik]

P.amandus

Dziwne Spotkałem raz ten gatunek, w granicach Krosna właściwie...
Naprawde nikomu się go u nas nieudało obserwować?? Był to samiec; II dekada lipca.
Niestety zdjęcia nie mam, postaram się o nie w przyszłym roku.
Teren- łąka (pastwisko) pomiędzy polami uprawnymi, z koniczem, wyką ptasią i kilkoma innymi gatunkami roślin motylkowych (nie znam nazw ); często koszona; w najblizszym sąsiedztwie rozległe łąki; stanowiska P. icarus, P. semiargus, A. agestis, P. argyrognomon, niżej położone łąki to siedliska L. dispar, L. phlaeas i L. hippothoe. Wszystko to znajduje się na południowym, mocno nasłonecznionym zboczu... Może zaleciał?? A może to naturalne stanowisko??
Aha, jeszcze jedno; czy P. bellargus występuje w moich okolicach?? Jeżeli tak, to w jakich biotopach??
Nie jestem kolekcjonerem, jak juz- to zdjęć Pociąga mnie szukanie nowych stanowisk i odkrywania nowych dla mnie gatunków motyli

Pozdrawiam